نحوه ثبت اسناد حسابداری معاملات سهام در بورس

سلام با فرض اینکه شرکت مسئولیت محدود است، فعالیت اصلی آن سرمایه‌گذاری نیست و سهام بورسی را صرفاً به‌عنوان سرمایه‌گذاری کوتاه‌مدت و غیرعملیاتی خریدوفروش می‌کند، بهتر است حسابداری را طوری طراحی کنید که هم با استاندارد حسابداری شماره ۱۵ منطبق باشد و هم گردش «بانک ← کارگزاری ← خرید/فروش ← سود و زیان ← ارزش‌گذاری پایان دوره» کاملاً قابل ردیابی باشد.

استاندارد ۱۵، سهام قابل معامله در بازار فعال را در صورت احراز شرایط، «سرمایه‌گذاری سریع‌المعامله در بازار» می‌داند و برای سرمایه‌گذاری جاری، روش ارزش بازار یا اقل بهای تمام‌شده و خالص ارزش فروش را پیش‌بینی کرده
است پیشنهاد می‌کنم حساب‌ها حداقل تا این سطح طراحی شوند:

دارایی‌ها

۱ ـ دارایی‌های جاری
→ ۱-۰۱ ـ وجوه نقد و بانک
→ ۱-۰۲ ـ وجوه نزد کارگزاران
→ ۱-۰۲-۰۱ ـ کارگزاری X
→ ۱-۰۲-۰۲ ـ کارگزاری Y

۱-۰۳ ـ سرمایه‌گذاری‌های کوتاه‌مدت بورسی
→ ۱-۰۳-۰۱ ـ نماد «الف»
→ ۱-۰۳-۰۲ ـ نماد «ب»
→ ۱-۰۳-۰۳ ـ نماد «ج»

بهتر است در سیستم، هر نماد تفصیل مستقل داشته باشد.

مثلاً:

معین: سرمایه‌گذاری کوتاه‌مدت بورسی
تفصیل: نماد «فولاد»
شناسه تفصیل: کد بورسی/ISIN یا شناسه یکتا

درآمد و هزینه

۴ ـ درآمدها
→ ۴-۰۵ ـ درآمد/سود سرمایه‌گذاری‌های کوتاه‌مدت
→ ۴-۰۵-۰۱ ـ سود تحقق‌یافته فروش سهام
→ ۴-۰۵-۰۲ ـ سود ناشی از افزایش ارزش بازار پایان دوره

۵ ـ هزینه‌ها
→ ۵-۰۸ ـ زیان سرمایه‌گذاری‌های کوتاه‌مدت
→ ۵-۰۸-۰۱ ـ زیان تحقق‌یافته فروش سهام
→ ۵-۰۸-۰۲ ـ زیان ناشی از کاهش ارزش بازار پایان دوره

و برای کارمزد:

۵-۰۹ ـ هزینه/مخارج مرتبط با معاملات سرمایه‌گذاری

اما یک نکته مهم وجود دارد: طبق استاندارد ۱۵، بهای تمام‌شده سرمایه‌گذاری شامل مخارج تحصیل مانند کارمزد کارگزار، حق‌الزحمه، عوارض و مالیات است. بنابراین کارمزد خرید را نباید لزوماً از ابتدا به‌عنوان هزینه دوره ثبت کرد؛ باید در بهای تمام‌شده سرمایه‌گذاری منظور شود.

سلام و وقت بخیر.
برای شرکتی که فعالیت اصلی آن سرمایه‌گذاری نیست ولی به‌صورت فرعی و کوتاه‌مدت در بورس سهام خریدوفروش می‌کند، بهتر است حسابداری را بر مبنای استاندارد حسابداری شماره ۱۵ حسابداری سرمایه‌گذاری‌ها انجام دهید. سرمایه‌گذاری‌های بورسی که برای کوتاه‌مدت و با قابلیت معامله نگهداری می‌شوند، معمولاً در طبقه سرمایه‌گذاری‌های جاری سریع‌المعامله قرار می‌گیرند. استاندارد ۱۵ برای این سرمایه‌گذاری‌ها روش ارزش بازار یا اقل بهای تمام‌شده و خالص ارزش فروش را مطرح کرده است.
یک نکته مهم هم این است که ثبت حسابداری با محاسبه مالیات یکی نیست؛ مخصوصاً در پایان سال باید تفاوت سود حسابداری، سود تحقق‌یافته و آثار مالیاتی معاملات بورس را جداگانه کنترل کنید.
یک نکته مالیاتی بسیار مهم برای شرکت شما
با توجه به اینکه شرکت فعالیت اصلی سرمایه‌گذاری ندارد، توصیه می‌کنم در دفاتر و اظهارنامه، معاملات بورس را با فعالیت اصلی شرکت مخلوط نکنید و یک سرفصل مستقل برای «سایر درآمدها/درآمدهای غیرعملیاتی – سرمایه‌گذاری‌ها» داشته باشید.
همچنین تمام این اسناد را به‌صورت ماهانه با گزارش گردش حساب کارگزاری، صورت‌حساب خرید و فروش، کارمزدها، مالیات ۰/۵٪ ماده ۱۴۳ مکرر و گردش حساب بانکی تطبیق دهید. این کار در رسیدگی مالیاتی بسیار مهم است.
موفق باشید

سلام یک حساب در وجوه نقد و یا بانکت باز میکنی تفصیل کارگزاری پول را از بانک به کار گزاری سند میزنی سود و زیان را باتوجه به بهای تمام شده به صورت خالص شناسایی میکنید سود و زیان باتوجه به روش نگهداری سهام در دفاترت در پایان سال شناسایی میشود