مالیات و درآمد

سلام، در صورتی که سامانه واقعاً فقط واسطه وصول باشد، اصولاً کل وجوه شارژ و هزینه‌های ساختمان درآمد سامانه نیست و فقط مبلغ اشتراک، خدمات نرم‌افزاری و کارمزد متعلق به سامانه، فروش و درآمد آن محسوب می‌شود. بااین‌حال، چون وجه ابتدا وارد حساب یا درگاه منتسب به شرکت می‌شود، بدون مستندات کافی ممکن است سازمان مالیاتی کل گردش را فروش تلقی کند؛ بنابراین ساختار قراردادی، بانکی و حسابداری بسیار مهم است.

۱. چه مبلغی درآمد سامانه است؟

اگر شرایط زیر برقرار باشد، مبالغ اصلی ساختمان بدهی سامانه به ساختمان است، نه درآمد:

مبلغ شارژ و هزینه‌ها را مدیر ساختمان تعیین کند.
سامانه مالک وجه نباشد و حق مصرف آن را نداشته باشد.
سامانه مسئول اصلی تعمیرات، خرید کالا یا پرداخت قبوض نباشد.
وجه پس از کسر کارمزد قراردادی، عیناً به شبای تأییدشده ساختمان یا مدیر منتقل شود.
کارمزد یا اشتراک سامانه در قرارداد کاملاً جدا از اصل وجوه تعیین شده باشد.

اگر سامانه خودش فروشنده خدمات تعمیراتی باشد، پیمانکار را انتخاب کند، قیمت نهایی را تعیین کند یا در مقابل ساکنان مسئول اجرای خدمت باشد، احتمال شناسایی مبلغ ناخالص به‌عنوان فروش افزایش می‌یابد.

صرف ورود پول به حساب، به‌تنهایی دلیل قطعی درآمد بودن نیست؛ اما شرکت باید ماهیت غیردرآمدی آن را با قرارداد و ریزگردش‌ها اثبات کند. رویه رسیدگی تراکنش‌های بانکی نیز بر بررسی واقعیت و اسناد معامله تأکید دارد، نه صرف گردش حساب؛ بااین‌حال بار عملی ارائه مستندات بر عهده مؤدی خواهد بود.

۲. ثبت حسابداری پیشنهادی
رویداد بدهکار بستانکار
دریافت وجه واحدها بانک/وجوه در راه درگاه وجوه پرداختنی به ساختمان‌ها
کسر کارمزد سامانه وجوه پرداختنی به ساختمان درآمد خدمات/کارمزد و مالیات و عوارض متعلقه
تسویه مانده با ساختمان وجوه پرداختنی به ساختمان بانک
هزینه درگاه، در صورت تحمل توسط سامانه هزینه خدمات درگاه بانک یا حساب پرداختنی

بنابراین اصل شارژ نباید وارد حساب «فروش» شود و باید برای هر ساختمان یک حساب معین جداگانه تحت عنوانی مانند «وجوه پرداختنی به ساختمان...» داشته باشید.

مدارک ضروری عبارت‌اند از:

قرارداد جداگانه با هر ساختمان یا مدیر، با تصریح به «نمایندگی در وصول و انتقال وجه».
صورت‌جلسه انتخاب مدیر و اختیار او برای معرفی شبای مقصد.
احراز هویت مدیر، ساختمان، نشانی و شبای متعلق یا مورد تأیید او.
شناسه یکتای ساختمان، واحد، درخواست پرداخت و تراکنش.
گزارش کامل درگاه شامل مبلغ ناخالص، کارمزد، برگشت وجه و تسویه.
تطبیق ماهانه سه‌جانبه میان گزارش درگاه، صورتحساب بانکی و حساب معین هر ساختمان.
رسید تسویه به مدیر و تأیید دوره‌ای مانده حساب ساختمان.
صدور صورتحساب فقط برای اشتراک و کارمزد واقعی سامانه.
نگهداری قراردادها، صورت‌حساب‌ها و گزارش‌های سیستمی در دوره قانونی نگهداری اسناد.

بهتر است یک حساب بانکی اختصاصی برای این وجوه داشته باشید و درآمدها و هزینه‌های عادی شرکت از آن عبور نکند؛ البته حساب مزبور همچنان باید به پرونده مالیاتی شرکت معرفی شود.

۳. تکالیف و ریسک‌های دیگر

سامانه باید برای اشتراک، خدمات نرم‌افزاری و کارمزد خود صورتحساب الکترونیکی متناسب صادر کند و مالیات بر ارزش افزوده را با نرخ قانونی همان خدمت محاسبه کند. اگر کارمزد از وجه ساختمان کسر می‌شود نیز درآمد محسوب می‌شود و حذف آن از صورتحساب مجاز نیست. اصل شارژ ساختمان نباید مجدداً به‌عنوان فروش سامانه صورتحساب شود.

مهم‌ترین ریسک، مدل پرداخت است. اگر تمام وجوه در حساب عادی شرکت جمع و سپس به اشخاص متعدد منتقل شود، فعالیت ممکن است از نظر بانک مرکزی و شاپرک شبیه تجمیع و انتقال وجوه اشخاص ثالث ارزیابی شود. امن‌ترین ساختار این است که با یک PSP یا پرداخت‌یار مجاز، مدل «تسهیم/تسویه مستقیم» اجرا شود؛ یعنی هر ساختمان به‌عنوان ذی‌نفع یا پذیرنده پشتیبانی‌شده شناسایی و اصل وجه مستقیماً از مسیر شاپرک به شبای تأییدشده آن تسویه شود و فقط کارمزد سامانه به حساب شرکت بیاید. ضوابط رسمی پرداخت‌یاری بانک مرکزی نیز برای پذیرندگان پشتیبانی‌شده، احراز هویت، شبای معتبر و فرایند مشخص تسویه مقرر کرده است.

در نتیجه، قبل از توسعه حجم تراکنش‌ها، قرارداد شرکت با ارائه‌دهنده درگاه را کتبی بررسی کنید و از او تأیید بگیرید که این مدل وصول و تسویه به مدیران ساختمان تحت مجوز و ساختار شاپرکی او مجاز است. همچنین در اظهارنامه عملکرد، ارزش افزوده و سامانه مؤدیان باید فقط درآمد سامانه گزارش شود، اما یک گزارش تطبیقی آماده داشته باشید که اختلاف میان «گردش درگاه» و «فروش اظهارشده» را دقیقاً توضیح دهد. قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان مبنای اتصال ابزارهای پرداخت و اطلاعات فروش به پرونده مالیاتی است. دراخر میتونیم مفصل درباره مدل با هم مشورت و نتیجه گیری کنیم

قرارداد شرکت با مدیر/هیات‌مدیره ساختمان؛ تصریح قرارداد به اینکه مالک وجوه، ساختمان است و شرکت صرفاً دریافت‌کننده/واسط تسویه است؛مشخص بودن فرمول و مبلغ کارمزد سامانه؛معرفی شبای متعلق به ساختمان؛
تأیید هویت و اختیار مدیر ساختمان؛گزارش هر تراکنش شامل پرداخت‌کننده، ساختمان، مبلغ، تاریخ و شناسه پرداخت؛گزارش تسویه هر ساختمان؛صورتحساب/رسید مربوط به کارمزد و اشتراک سامانه؛حسابداری تفصیلی جداگانه برای هر ساختمان؛تطبیق ماهانه مجموع دریافتی، کارمزد و وجوه تسویه‌شده؛قرارداد با شرکت پرداخت‌یار/PSP و مستندات درگاه.این موضوع مخصوصاً از این جهت مهم است که سازمان امور مالیاتی می‌تواند اطلاعات پایانه‌های فروشگاهی و صورتحساب‌ها را با اطلاعات اظهارشده تطبیق دهد. قانون پایانه‌های فروشگاهی، درگاه پرداخت الکترونیکی را نیز صراحتاً در تعریف پایانه فروشگاهی آورده است. این مدل کسب‌وکار اصل موضوع قابل دفاع است که وجوهی که سامانه صرفاً به نمایندگی از ساختمان‌ها دریافت و سپس به حساب/شبای تأییدشده آنها تسویه می‌کند، لزوماً درآمد سامانه نیست. اما این موضوع باید در قراردادها، گردش حساب، حسابداری و مستندات سامانه به‌صورت کاملاً شفاف اثبات‌پذیر باشد. صرف اینکه درگاه به نام شرکت سامانه است، به‌تنهایی برای اثبات اینکه کل مبالغ درآمد شرکت است یا نیست، تعیین‌کننده نهایی نیست در کل باید مستندات قوی و قابل دفاع اراه گردد