موضوع ادعای همسایه مبنی بر مزاحمت ناشی از سایه درختان جنگلی (حریم نهر و ملک شخصی)

با سلام تصمیم گیری در خصوص موضوع علی الاصول پس از طرح دعوی در دادگاه و با ارجاع به کارشناس مربوطه انجام می شود و به اقتضای نظر کارشناس یا دعوی رد می شود یا نظر به قطع یا کوتاه کردن شاخه های درختان داده می شود ، البته با توجه به عمر این درختان هر دو مورد ( قطع یا هرس ) بعید به نظر می رسد.موضوع مطروحه جرم محسوب نمی گردد در هر صورت دادگاه بر مبنای نظر کارشناس تصمیم گیری خواهد نمود

درود بر شما؛
صرف سایه اندازی، بدون تجاوز شاخه یا ریشه و بدون تصرف در ملک مجاور، در غالب موارد مصداق مزاحمت کیفری نیست. ماده 690 قانون مجازات اسلامی تعزیرات ناظر به تصرف عدوانی، مزاحمت و ممانعت از حق به نحو فیزیکی و عملی نسبت به املاک و منابع طبیعی است و صرف کاهش نور ناشی از وضعیت طبیعی درختان داخل ملک یا حریم نهر، معمولاً در این قالب نمی گنجد مگر آن که دادگاه احراز کند عمداً و برخلاف حق، مانع انتفاع متعارف از حق مکتسب ایشان شده اید که با اوصاف اعلامی شما بعید است.

در دعوای حقوقی نیز اصل این است که مالک حق هرگونه انتفاع متعارف از ملک خود را دارد. ماده 30 قانون مدنی. اما این اختیار مقید به منع اضرار غیرمتعارف به غیر است. ماده 132 قانون مدنی. بنابراین معیار اصلی، عرف و اوضاع و احوال محل است و در موضوعات فنی مثل سایه و میزان اثر بر محصول، عرف معمولاً با نظر کارشناس رسمی تکمیل می شود. یعنی دادگاه هم به عرف توجه می کند و هم برای احراز رابطه سببیت و میزان اثر، از کارشناسی استفاده می کند.

سکوت 15 ساله همسایه به تنهایی حق ایجاد نمی کند، ولی می تواند به عنوان قرینه و اماره قضایی بر نبودن مزاحمت قابل استناد باشد، به ویژه اگر در این مدت نوع کشت، شرایط زمین و ارتفاع درختان عرفاً ثابت بوده و اعتراضی نشده باشد. با این حال اماره قضایی قطعی نیست و قاضی با مجموع قرائن تصمیم می گیرد. مواد 1321 و 1324 قانون مدنی.

برای دفاع راهبردی، محور را بر این بگذارید که اول، هیچ تجاوز فیزیکی به ملک ایشان رخ نداده است. دوم، درختان در حریم نهر و داخل ملک شما از گذشته مستقر بوده اند و استفاده شما متعارف است. سوم، ادعای خسارت باید با دلیل و کارشناسی و اثبات رابطه سببیت احراز شود. چهارم، اگر هم سایه مؤثر باشد باید احراز شود که غیرمتعارف و قابل انتساب به فعل شماست نه به عوامل زراعی دیگر مثل نوع رقم برنج، تاریخ نشاکاری، تراکم بوته، جهت زمین، عرض نهر، اقلیم و سایه سایر موانع.

در خصوص الزام به قطع یا هرس، دادگاه معمولاً زمانی حکم می دهد که مزاحمت غیرمتعارف و قابل رفع احراز شود و راه حل کم ضررتر ممکن باشد. بدون احراز این شرایط، صرف سایه مبنای کافی برای قطع درختان نیست و اصل بر بقای وضع و احترام به مالکیت است. ماده 30 و 31 قانون مدنی و ملاک ماده 132.

برای اینکه پاسخ دقیق و قابل اتکا در قالب دفاعیه یا لایحه تنظیم شود، چند نکته کلیدی را بفرمایید؟ موقعیت استان و روستا، عرض نهر و اینکه حریم نهر در نقشه یا مقررات محلی چه میزان است، فاصله تقریبی نزدیک ترین درخت تا مرز زمین همسایه چند متر است، ارتفاع تقریبی درختان و جهت جغرافیایی زمین ایشان نسبت به شما چیست، آیا اخطار کتبی یا اظهارنامه یا گزارش شورا یا کلانتری داشته اید؟ اگر این اطلاعات را بدهید، متن دفاع فنی و حقوقی قابل ارائه برای پرونده یا برای پاسخ به اظهارنامه را هم آماده می کنم و اگر قصد اقدام پیشگیرانه دارید، بهترین مسیر قانونی را پیشنهاد می دهم، آیا همسایه فعلاً تهدید به شکایت کیفری کرده یا صرفاً درخواست هرس دارد؟
سرافرازو پیروز باشید.