استعلام در مورد حقوق مالکیت و رفع مزاحمت ناشی از سایه‌اندازی درختان جنگلی در ملک شخصی

با سلام
این ادعا علی الاصول پس از طرح دعوی در دادگاه و با ارجاع به کارشناس مربوطه اثبات می شود. به اقتضای نظر کارشناس قطع و کوتاه کردن درختان. البته با توجه به عمر این درختان هر دو مورد بعید به نظر می رسد. اما اگر شاخه ها به ملک مجاور وارد شده باشد و باعث ایجاد ضرر شده باشد امکان صدور حکم به قطع شاخه ها هست واگر وارد ملک مجاور نشده باشد با توجه به طول عمر درختان صدور حمن مبنی بر قطع درخت یا شاخه ها منتفی است. مسئولیت رفع خطر با مالک درختان است

درود بر شما؛
۱. بار اثبات با مدعی است، مطابق ماده ۱۲۵۷ قانون مدنی و مواد ۱۹۴ و ۱۹۷ قانون آیین دادرسی مدنی، همسایه باید با دلیل قابل قبول، معمولاً نظریه کارشناسی، رابطه سببیت بین سایه و کاهش محصول را ثابت کند، شهادت شهود شما می تواند اماره و قرینه دفاعی باشد، اما در موضوعات فنی مانند میزان سایه و اثر بر محصول، رویه قضایی غالباً به کارشناسی استناد می کند.

۲. اگر ادعا ثابت شود، اصل بر رفع مزاحمت به قدر ضرورت است، نه قطع کامل، مطابق مواد ۱۵۹ و ۱۶۰ و ۱۶۱ قانون آیین دادرسی مدنی، خواسته متعارف، رفع مزاحمت و اعاده وضع به حال سابق است، دادگاه معمولاً حکم به هرس، کاهش ارتفاع، یا اقدامات فنی برای رفع سایه می دهد، قطع درخت معمولاً زمانی مطرح می شود که راه حل خفیف تر مؤثر نباشد یا خطر و ضرر قابل توجه با روش دیگر دفع نشود.

۳. اگر شاخه وارد ملک همسایه شده باشد، همسایه حق مطالبه رفع تجاوز و هرس شاخه های مزاحم را دارد، درخواست قطع کل درخت معمولاً پذیرفته نمی شود مگر با اثبات ضرورت، اگر شاخه وارد نشده و صرفاً سایه مطرح است، حق اعتراض منوط به اثبات مزاحمت مؤثر و غیرمتعارف و ورود ضرر است و بدون دلیل فنی کافی غالباً به نتیجه نمی رسد.

۴. سکوت ۱۵ ساله به تنهایی حق شکایت را ساقط نمی کند، اما از جهت قرینه بر نبود مزاحمت مؤثر و نیز تضعیف ادعای ورود ضرر ناگهانی می تواند در ارزیابی دادگاه و کارشناس اثرگذار باشد, به ویژه اگر وضعیت درختان در این مدت تغییر اساسی نکرده باشد.

۵. شهادت شهود برای تقویت دفاع مفید است، ولی چون بحث تخصصی است، بهتر است همزمان تقاضای جلب نظر کارشناس رسمی منابع طبیعی یا کشاورزی و نقشه بردار برای تعیین زاویه تابش, میزان سایه, فاصله درختان تا مرز و اثر احتمالی بر محصول مطرح شود.

۶. مسیر راهبردی و کم ریسک برای پیشگیری از اقدام خودسرانه، ارسال اظهارنامه رسمی به همسایه برای منع هرگونه قطع یا تعرض و اعلام آمادگی برای کارشناسی و حل مسالمت آمیز است, در صورت خوف اقدام فوری، درخواست دستور موقت مبنی بر منع قطع و تعرض تا تعیین تکلیف در دعوای اصلی قابل طرح است, سپس حسب مورد, دعوای رفع مزاحمت یا دفاع در برابر دعوای ایشان در صلاحیت دادگاه حقوقی محل وقوع ملک پیگیری می شود, اگر همسایه به درختان آسیب بزند, امکان پیگیری کیفری تخریب و مطالبه خسارت هم مطرح می شود.

۷. درباره سقوط طبیعی درخت و انسداد نهر یا ایجاد خطر, اصل بر مسئولیت مالک درخت در رفع خطر و جلوگیری از ورود ضرر به دیگران است, اگر سقوط در ملک خودتان باشد, رفع خطر با شماست, اگر به ملک یا مجرای آب همسایه یا مشاعات وارد شود و موجب ضرر یا خطر گردد, مسئولیت رفع مزاحمت و جبران خسارت حسب مورد متوجه مالک و در مواردی متوجه متولی نگهداری مجرا هم می تواند باشد و تشخیص دقیق به وضعیت ثبتی نهر, حقابه و محل وقوع بستگی دارد.

برای اینکه پاسخ کاملاً منطبق با وضعیت پرونده شما و قابل اتکا در دادگاه تنظیم شود, سه نکته را بفرمایید, حد فاصل درخت تا مرز شالیزار چند متر است, نوع درخت و ارتفاع تقریبی و جهت جغرافیایی شالیزار نسبت به درختان چیست, آیا همسایه اخطار کتبی داده یا تهدید به قطع کرده است؟ اگر این سه مورد را بگویید, متن اظهارنامه و استراتژی دقیق دعوا یا دفاع را منطبق با قوانین و رویه قضایی ارائه می کنم.
در خاتمه؛
پیشنهاد میگردد که اقدام به برقراری تماس و اخذ مشاوره حقوقی نمائید تا پس از بررسی دقیق موضوع مطروحه و مدارک موجود به پاسخ و راهکارهای صحیح قانونی و حقوقی مؤثر مطلع و آگاه گردید.
سرافرازو پیروز باشید.