خانه حوزه ها مشاوره رایگان مشاور وبلاگ

آشنایی با استخراج ارز دیجیتال و فرآیند ماینینگ ارز دیجیتال    

سرمایه گذاری

آشنایی با استخراج ارز دیجیتال و فرآیند ماینینگ ارز دیجیتال    

  • مدت مطالعه: 7دقیقه
  • 11 آذر 1400
  • 0 نظر
آشنایی با استخراج ارز دیجیتال و فرآیند ماینینگ ارز دیجیتال    

امروزه با پیشرفت اقتصاد و به وجود آمدن روش‌های سرمایه‌گذاری متفاوت، افراد در پی کسب درآمد از طریق روش‌های مختلف هستند. استخراج ارز دیجیتال یا به ‌اصطلاح ماینینگ ارز دیجیتال (Mining)، یکی از روش‌هایی است که امروزه بسیار پرطرفدار بوده و افراد زیادی خواهان کسب درآمد از این طریق هستند. استخراج از معادن مختلف کاری است که روزانه هزاران کارگر در سراسر این کره خاکی انجام می‌دهند. در واقع استخراج مواد معدنی ارزشمند، کاری است که از زمان سکونت انسان‌های اولیه روی کره زمین تا به‌حال ادامه دارد و کارگران و کارکنان معدن از این طریق، مواد معدنی گران‌بها و ارزشمندی را استخراج یا به اصطلاح ماینینگ (Mining) می‌کنند. اما همان ‌طور که می‌دانید، امروزه عصر دیجیتالی شدن است و دیگر نیازی نیست برای دست‌یابی به مواد ارزشمند و کسب سرمایه و پول بیشتر دست به تیشه شده و به کار در معادن بپردازیم؛ بلکه به راحتی می‌توانیم از محل کار و یا زندگی خود و توسط چند کلیک موس و رایانه این کار را انجام دهیم. این امر، از طریق استخراج ارز دیجیتال یا ماینینگ ارز دیجیتال (Mining) صورت می‌گیرد. محاسبه استخراج ارز دیجیتال، نوع دستگاه ماینینگ و قیمت دستگاه ماینر، در امر استخراج ارز دیجیتال بسیار مهم و باارزش است. در این مقاله قصد داریم تا شما را با انواع ارزهای دیجیتال و روش‌های استخراج آن‌ها آشنا نموده و همین‌طور اطلاعات مفیدی درباره رمز ارزها در اختیار شما قرار دهیم.

جهت کسب اطلاعات در خصوص ارزهای دیجیتال و نحوه استخراج آن‌ها، در بخش مشاوره ارز دیجیتال، از کارشناسان کارمنتو، مشاوره دریافت کنید.
 

استخراج ارز دیجیتال چیست؟

استخراج ارز دیجیتال یا به‌اصطلاح ماینینگ ارز دیجیتال به فرایند تأیید تراکنش‌ها گفته می‌شود که با تولید سکه جدید همراه است و استخراج ارز دیجیتال با موبایل و استخراج ارز دیجیتال با کامپیوتر بسیار رایج است. این فرایند توسط CPU، کارت گرافیک و ای‌سیک انجام می‌شود. یکی از باارزش‌ترین و مهم‌ترین ارزهای دیجیتال، بیت‌کوین است و در واقع می‌توان گفت بیت‌کوین پادشاه تمام ارزهای دیجیتال بوده و اهمیت بسیار زیادی دارد.  
    
ما برای بیشتر تراکنش‌های خود، نیاز به بانک‌ها و مؤسسات مالی داریم تا بتوانیم تراکنش‌های خود را در بستری امن انجام دهیم؛ اما برای تراکنش ارزهای دیجیتال، بستری شبیه به بانک نیاز نیست و بیشتر تراکنش‌های ارزهای دیجیتال همتا به همتا بوده و نیازی به هیچ واسطه‌ای مانند بانک و سایر مؤسسات مالی ندارند. امنیت این تراکنش‌ها نیز توسط ماینرها و استخراج‌کنندگان تأمین می‌شود. تراکنش‌های ارزهای دیجیتال اغلب به‌صورت انتقال سکه مابین افراد و یا ایجاد قراردادهای هوشمند انجام می‌شود. پس از انجام تراکنش‌ها، به منظور اعتبارسنجی، آنها در شبکه نود (Node) خوانده می‌شوند و سپس برای ثبت شدن و پردازش به بلاک‌چین انتقال می‌یابند. به دلیل اینکه هیچ نهاد مرکزی وجود ندارد که بتواند پردازش تمام تراکنش‌ها را با سرعت بالا و با ضریب اطمینان بالایی انجام دهد، به همین سبب استخراج‌کنندگان، کامپیوتر و دستگاه‌های ماینر خود را در اختیار شبکه قرار می‌دهند تا پردازش تراکنش‌ها با دقت و سرعت بالایی محاسبه شود. به تراکنش‌های ارزهای دیجیتال که در بسته‌های داده جمع می‌شود، بلاک گفته می‌شود و زمانی که پردازش یک بلاک داده، یعنی مجموعه‌ای از تراکنش‌ها تمام می‌شود به آن بلاک اصطلاحاً استخراج گفته می‌شود. ماینری که موفق به استخراج یک بلاک داده می‌شود برای پاداش، انرژی صرف شده دستگاه خود و پاداشی از شبکه تحت عنوان پاداش بلاک (Block Reward) و همچنین کارمزدهای مربوط به تراکنش‌ها را از آن خود می‌کند و به این ترتیب جایگاه ویژه‌ای در سیستم را به خود اختصاص می‌دهد. در واقع استخراج برای تأیید تراکنش‌ها به کار می‌رود و در نهایت باعث استخراج کوین (Coin) سکه می‌شود. بنا بر آمار، پیش‌بینی می‌شود با گذشت زمان، حجم تراکنش‌های موجود افزایش یافته و زیادتر شود؛ بنابراین باید انگیزه کافی برای استخراج‌کنندگان وجود داشته باشد تا بتوانند دستگاه‌های سخت‌افزاری خود را صرف این کار کرده و سهم مورد نظر خود را از تراکنش‌ها دریافت نمایند. کارمزد هر یک از ماینرها بر حسب میزان انرژی مصرف شده توسط دستگاه آن‌ها و توانی که به عنوان کمک به شبکه انتقال داده‌اند، محاسبه شده و پرداخت می‌شود. 

برای آشنایی با راهکارهای سرمایه‌گذاری، در بخش مشاره سرمایه‌گذاری آنلاین، با مشاوران در تماس باشید.


استخراج‌کنندگان می‌توانند با داشتن یک سیستم محاسباتی قدرتمند و متصل بودن به شبکه اینترنت، در هر مکان و هر زمانی به استخراج ارز دیجیتال و ماینینگ ارز دیجیتال بپردازند. در حالت کلی، استخراج و ماینینگ ارز دیجیتال را می‌توان با استخراج طلا از معادن طلا مقایسه کرد؛ چراکه با توجه به قوانین و مقررات شبکه یا به اصطلاح پروتکل‌های شبکه، کوین‌های استخراج شده نیز به مانند طلاهایی هستند که فعلاً از معدن استخراج نشده‌اند و در دل خاک قرار دارند.
 

استخر استخراج چیست ؟


بیشتر بخوانید : آشنایی با روش‌های سرمایه‌گذاری با پول کم 

استخر استخراج چیست؟

استخر استخراج (Mining Pool) نام فضایی مجازی است که جمعی از ماینرهای مختلف در آنجا گرد آمده و قدرت دستگاه‌های پردازش خود را بیان و مقایسه می‌کنند و در نهایت با ادغام دستگاه‌های خود، شانس خود را در حل مسائل پیچیده ریاضی بالا برده و شانس سودآوری خود را از این طریق افزایش می‌دهند. همان ‌طور که قبلاً نیز گفتیم، در فرایند ماینینگ، ماینرها تراکنش‌های موجود را در بسته‌ای از داده‌ها به نام بلاک جمع‌آوری می‌کنند و هنگامی پردازش یک بلاک انجام شده و فرایند استخراج انجام می‌شود که به اصطلاح سکه و کوین استخراج ‌شود. هنگامی که استخراج‌کننده‌ای ماینر خود را در استخر استخراج قرار می‌دهد، در واقع توان محاسباتی خود را بالا برده و شانس کسب کوین بیشتر و سوددهی بالاتری پیدا می‌کند.     
       
وقتی که ماینری به یک استخر وارد می‌شود، درواقع توان خود را به توان تمام ماینرهایی که در آن استخر قرار دارند، می‌افزاید و بدین ترتیب مجموع توان ماینرهای موجود در استخر افزایش یافته و به عنوان یک ماینر واحد، توان بالایی خواهند داشت. استخر استخراج به عنوان نماینده‌ای از تمام ماینرهای موجود در استخر ماینینگ در فرآیند ماینینگ (Minning) شرکت کرده و سود اکتسابی آن نیز به‌صورت تناسبی بین تمام ماینرهای موجود در استخر استخراج توزیع می‌شود. لازم به ذکر است که پیوستن یک ماینر به استخر استخراج به صورت مجازی است و ماینری که در ایران فعالیت می‌کند و به اینترنت ایران وصل است، می‌تواند با ماینری که در نقطه دیگری از جهان قرار دارد، وارد یک استخر استخراج شود و سوددهی کند. روش سوددهی در هر یک از استخرهای استخراج متفاوت بوده و به روش‌های مختلفی انجام می‌شود که از جمله مهم‌ترین این روش‌ها عبارت‌اند از:
 

پرداخت سود به ازای سهم

در این روش که کوتاه شده عبارت (Pay Per Share) است، سود استخراج به نسبت توان پردازشی که شما در اختیار استخر قرار داده‌اید، به شما پرداخت می‌شود. در این روش حتی اگر استخر نیز در استخراج کوین موفق نبوده باشد، سهم شما از موجودی استخر پرداخت خواهد شد.

 

پرداخت سود به ازای امتیاز


بیشتر بخوانید: آشنایی با مراحل ثبت‌نام در صرافی‌های ارز دیجیتال


پرداخت سود به ازای امتیاز

در این روش هرچه امتیاز شما در استخر بیشتر باشد، به نسبت فعالیت شما در استخر به شما سود پرداخت خواهد شد. در واقع استفاده از این روش برای آن است که ماینرها استخر خود را تعویض نکرده و برای مدت زمان طولانی در یک استخر استخراج فعالیت کنند تا امتیاز آنها رفته رفته افزایش یابد و سود دریافتی آن‌ها از استخرها نیز افزایش پیدا کند. در این روش اگر استخر مورد نظر، موفق به استخراج بیت‌کوین نشده باشد، هیچ سودی به ماینر تعلق پیدا نمی‌کند.
 

پرداخت نسبی

در این روش، سود پرداختی برای ماینر به نسبت قدرت پردازشی که ماینر در اختیار استخر قرار می‌دهد، است. در این روش نیز تنها زمانی سودی به ماینر پرداخت خواهد شد که استخر مورد نظر، موفق به استخراج بلاک شود. لازم به ذکر است که در این روش، سود تعلق گرفته به هر یک از ماینرها کم بوده ولی شانس استخراج بلاکی افزایش می‌یابد.
 

پرداخت سود به ازای N سهم آخر

در این روش از پرداخت سود، در هر استخر رقم‌هایی از پیش تعیین شده است که با توجه به این ارقام، سود ماینرها به آنها پرداخت می‌شود و اگر ماینری بنا بر سهم استخر خود، خارج از محدوده ارقام تعیین شده قرار بگیرد، سودی به آن ماینر تعلق نمی‌گیرد. در این روش منظور از N سهم آخر، تعداد آخرین سهم‌های دریافت شده قبل از استخراج بلاک است.
 

انواع روش های استخراج


بیشتر بخوانید: هر آنچه درباره سرمایه‌گذاری در ارز دیجیتال باید بدانید

انواع روش‌های استخراج ارز دیجیتال

آنچه تاکنون گفتیم در مورد استخراج ارزهای دیجیتال و ماینینگ آنها بود و نحوة استخراج ارزهای دیجیتال را توضیح دادیم. اکنون می‌خواهیم درباره روش‌های موجود برای استخراج ارزهای دیجیتال صحبت کنیم. در ادامه به توضیح هر یک از روش‌های استخراج ارزهای دیجیتال خواهیم پرداخت.
 

استخراج ارز دیجیتال توسط CPU

 استخراج ارز دیجیتال توسط سی‌پی‌یو کامپیوتر از جمله ابتدائی‌ترین روش‌های ماینینگ است. در این روش، ماینر فرآیند استخراج ارزهای دیجیتال را با استفاده از پردازنده مرکزی یا CPU کامپیوتر و لپ‌تاپ شخصی، ماینینگ را انجام می‌دهد. مهم‌ترین ایرادی که می‌توان به این روش از استخراج ارز دیجیتال گرفت این است که در این روش، استخراج ارز دیجیتال با سرعت پایین‌تری انجام شده و در نتیجه تعداد ارز دیجیتال تولید شده در زمان معین نسبت به سایر روش‌ها کم‌تر است.

اما درصورتی‌که فرد تعداد زیادی کامپیوتر شخصی داشته (اصطلاحاً یک مزرعه) و همچنین دارای منبع انرژی الکتریسیته رایگان و یا ارزان‌قیمت هم باشد، آنگاه استفاده از این روش برای وی به‌صرفه خواهد بود.

 

استخراج ارز دیجیتال توسط GPU


استخراج ارز دیجیتال توسط GPU

استخراج ارز دیجیتال از طریق کارت GPU روشی دیگر برای ماینینگ ارز دیجیتال است که در این روش، استخراج ارز دیجیتال نه با CPU و پردازنده اصلی کامپیوتر، بلکه با کارت گرافیک کامپیوتر انجام می‌شود و به همین دلیل نیز نسبت به روش‌های ماینینگ از طریق CPU برتری بیشتری دارد.           
یکی از لازمه‌های ماینینگ از طریق GPU یک سیستم پردازنده گرافیکی قوی است. محبوب‌ترین کارت‌های گرافیکی موجود در بازار که برای ماینینگ از آنها استفاده می‌شود Nvidia GTX 1080 Ti و  AMD RX 580  هستند.
 

استخراج ارز دیجیتال توسط ای سیک (ASIC)

بیشتر بخوانید  : آشنایی با انواع صندوق‌های سرمایه‌گذاری

استخراج ارز دیجیتال توسط ای سیک (ASIC)

 اگر بخواهیم یکی از مواردِ با قیمت پایین و مقرون به صرفه استخراج ارز دیجیتال را نام ببریم، استخراج ارز دیجیتال از طریق ای‌سیک است که نوعی تراشه ویژه است. در این روش، ماینر با خرید این دستگاه، اقدام به تولید رمز ارزهای دیجیتال و ثبت معاملات دیجیتال می‌کند.   
 
این دستگاه توانایی پیش‌بینی سریع و آسان اکثر رمز ارزهای موجود در یک معامله را دارد و می‌تواند بسیار سریع‌تر از سایر روش‌ها مانند ماینینگ ارز دیجیتال از طریق CPU و GPU کدهای موجود در یک معامله را پیش‌بینی کند. در واقع در این روش هر ماینری که بتواند کدها ومعاملات انجام شده را سریع‌تر تشخیص دهد و این معاملات را در یک بلاک ثبت کند، کارمزد به آن ماینر تعلق می‌گیرد.   
  
لازم به ذکر است که هزینه خرید این دستگاه‌ها بسیار زیاد است. ولی باتوجه به اینکه تعداد استخراج ارزهای دیجیتال در این دستگاه بیشتر بوده و درآمد زیادتری برای صاحب خود به ارمغان می‌آورند، می‌توان گفت که صرفه اقتصادی دارند. اغلب دستگاه‌های ای‌سیک از الگوریتم‌های ویژه‌ای تبعیت می‌کنند و هر یک از دستگاه‌ها نوع خاصی از ارزهای دیجیتال را استخراج می‌نمایند؛ پس در هنگام خرید این دستگاه‌ها باید این نکته را در نظر گرفت.
 

استخراج ارز دیجیتال ابری (کلود ماینینگ)


استخراج ارز دیجیتال ابری (کلود ماینینگ)

ماینینگ ارز دیجیتال با استفاده از ابر دیجیتال یا کلود ماینینگ، یکی از روش‌های استخراج ارز دیجیتال است که طرفداران بسیار زیادی دارد؛ چراکه استفاده از این روش برای ماینینگ بسیار راحت‌تر از روش‌های دیگر است.        

در فرایند کلود ماینینگ، افراد مبلغ مشخصی را به یک فرد و یا شرکت پرداخت می‌کنند و از این طریق ماینر و دستگاه استخراج فرد را که تحت عنوان ریگ (rig) استخراج شناخته می‌شود، اجاره می‌کنند. در واقع در این روش، فرایند استخراج ارز دیجیتال به صورت اجاره‌ای انجام می‌شود. مبلغ پرداخت شده برای اجاره، به مدت معینی که توافق شده، اعتبار دارد و در این مدت زمان، تمام درآمدهای ریگ به کیف پول ارز دیجیتال فرد انتقال داده می‌شود. البته ذکر این نکته لازم است که هنگام پرداخت درآمدها، تمام هزینه‌های مربوط به تامین برق و نگهداری سیستم‌ها از این پول کاسته شده و سپس انتقال داده می‌شود. افرادی که خدمات کلود ماینینگ را در اختیار دیگران قرار می‌دهند، از تجهیزات پیشرفته و مزارع متعدد که توسط اتصال چند ریگ به هم انجام می‌شود، برخوردار بوده و با روش‌های استخراج ارز دیجیتال آشنا هستند.
 

بهترین ارزهای دیجیتال برای ماینینگ

انتخاب تجهیزات استخراج ارز دیجیتال، تابعی از نوع ارز دیجیتالی است که قصد استخراج آن را دارید. برخی از گزینه‌های پرطرفدار عبارت‌اند از: بیت‌کوین، اتریوم یا دش. گفتنی است که استخراج بیت‌کوین، دشوارتر از دیگر انواع نامبرده است. با توجه به محبوبیت بالایی که توکن‌ها دارند، بسیاری از ماینرها تلاش می‌کنند تا در استخرهای موجود تا جایی که امکان داشته باشد، حداقل کمی بیت‌کوین به دست آورند. این موضوع باعث می‌شود تا برای استخراج مقدار کمی بیت‌کوین، زمان بسیار زیادی لازم باشد. در ادامه مطلب به توضیح هر یک از این ارزهای دیجیتال می‌پردازیم.
 

بیت‌کوین

 

بیشتر بخوانید : سرمایه‌گذاری در بازار مسکن و بایدها و نبایدها


بیت‌کوین

این ارز دیجیتال سهم بزرگی را به خود اختصاص داده است. در دنیای امروزی، استخراج بیت کویت در بالاترین سطح قرار دارد و از آنجایی که قیمت آن به طور مداوم افزایش می‌یابد، افراد زیادی به سمت استخراج آن می‌روند.     
بیت‌کوین از الگوریتم SHA-256 استفاده می‌کند و پاداش استخراج فعلی آن ۶.۲۵ بیت‌کوین است. مطمئناً اگر سخت‌افزارهای مخصوص و قدرتمند ندارید، باید از فکر استخراج بیت‌کوین خارج شوید؛ چراکه به دلیل سختی بالای آن، به‌هیچ‌وجه سودآوری نخواهد داشت.
 

بیت‌کوین گلد

بیت‌کوین گلد (Bitcoin Gold) یکی از انواع مختلف بیت‌کوین است که بر اساس الگوریتم اکویی‌هش (Equihash) و به ‌صورت ویژه برای استخراج توسط پردازنده‌های گرافیکی (GPU) مناسب است. نام دیگر این الگوریتم زی‌هش (ZHash) بوده و تغییر و تحولات به وجود آمده در آن باعث شده است تا افراد به‌راحتی و با هر سخت‌افزاری موفق به استخراج آن شوند.
بیت‌کوین گلد به منظور رقابت با بیت‌کوین کَش (Bitcoin Cash) ایجاد گردید که تا به‌حال در انجام این کار موفق نبوده است. در حالی‌که بیش از ۹۰ درصد ارزش بیت‌کوین در بازار از بین رفته، اما ماینینگ آن سود قابل قبولی داشته و در بین ۱۰ ارز دیجیتال برتر قرار دارد.
 

اتریوم


اتریوم

یکی از جدیدترین و پرطرفدارترین ارزهای دیجیتال بازار کریپتوکارنسی‌ها، اتریوم است که با نام ملکه ارزهای دیجیتال شناخته می‌شود و اغلب ارزهای دیجیتال دیگر از تکنولوژی‌های به‌کار گرفته ‌شده در بلاک‌چین این ارز دیجیتال بهره می‌برند. اتریوم برای سرمایه‌گذاری‌های بلندمدت بسیار مناسب است و کارشناسان بازارهای ارز دیجیتال باور دارند که پس از بیت‌کوین، اتریوم یکی از محبوب‌ترین ارزهای دیجیتال خواهد شد. الگوریتم مورد استفادة اتریوم هم، اِت‌هَش است که در اتریوم کلاسیک استفاده می‌شد. این ارز در ماه‌های اخیر افزایش چشمگیری داشته است.
 

دش


دش

ارز دیجیتال دش (Dash) خود را به عنوان پول دیجیتال در دنیای ارز دیجیتال‌ها معرفی می‌کند. این ارز به کمک ویژگی‌های خاص خود که به InstantSend و PrivateSend شهرت دارند، توانسته است تا امکان پردازش سریع و امن تراکنش‌های مالی را در سرتاسر جهان فراهم کند.           
از سخت‌افزارهای ASIC برای استخراج دش استفاده می‌شود که Antminer D3 بهترین آن‌ها است. الگوریتم ایکس ‌۱۱ (X11) الگوریتمی است که برای استخراج دش به کار می‌رود و سود هر بلاک در استخراج دش حدود ۲.۸۸ است. در فرایند استخراج دش باید حتماً به قدرت سخت‌افزاری و هزینه‌های برق مصرفی توجه داشته باشید تا زمان و هزینه خود را تلف نکنید.
 

میزان ریسک و بازدهی ماینینگ

سرمایه‌گذاری در این حوزه نیز مانند سرمایه‌گذاری در سایر حوزه‌ها خطرات و مزایایی دارد که اگر فردی با این خطرات و مزایا آشنایی داشته باشد، می‌تواند سرمایه‌گذاری خود را به حالت ایده‌آل نزدیک‌تر کند. در ادامه به مهم‌ترین استراتژی‌هایی که باید در مورد سرمایه‌گذاری در امر ماینینگ بدانیم، می‌پردازیم: 

  1. فرد سرمایه‌گذار ابتدا باید با اطلاعات این حوزه آشنا شده و درصدد کسب اطلاعات بیشتر در این مورد باشد.

  2. مقالات مربوط به این حوزه را به طور کامل مطالعه کرده و در مورد آنها تحقیقاتی انجام دهد.

  3. درباره زمان بازدهی آن اطلاعات کسب کرده و صبر و تحمل لازم را داشته باشد.   

در حالت کلی میزان ریسک در استخراج ارز دیجیتال بسیار بالا بوده و برای رسیدن به بازدهی مطلوب، افراد ماینر باید صبر و شکیبایی لازم را داشته باشند تا بتوانند به سوددهی بالایی برسند و در سرمایه‌گذاری خود موفق شوند.

          

اشتراک گذاری

ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

مشاورین مرتبط
بهروز بیگی

فعال

بهروز بیگی

تحلیلگر بورس. فارکس. ارز دیجیتال

(5.0)
  • user call card 9

10 سال سابقه بورسی

2,000 تومان/دقیقه
مشاوره تلفنی
مانی محسنین

فعال

مانی محسنین

مشاور مدیریت ، مشاور کسب و کار ، مشاور بازار سرمایه

(5.0)
  • user call card 13

سالها تجربه در دیجیتال مارکتینگ سالها فعالیت در بازار سرمایه بورس و ارزهای دیجیتال

اشکان احدی

غیرفعال

اشکان احدی

مشاور در زمینه سرمایه گذاری در بورس و کریپتوکارنسی

(5.0)
  • user call card 210

دارای مدارک: معامله گری اوراق بهادار از کانون بورس و اوراق بهادار تحلیل گری(تکنیکال مقدماتی و پیشرفته) از کانون بورس و اوراق بهادار تحلیل گری بنیادی از کلاس های خصوصی و شرکت های سبدگردانی...

مطالب مرتبط

سرمایه گذاری
مدت مطالعه : 8 دقیقه

صفر تا صد راه اندازی فارم ماینینگ

تاریخ ایجاد: 20 تیر 1401
تاریخ ایجاد: 21 اسفند 1400
سرمایه گذاری
مدت مطالعه : 7 دقیقه

بهترین دستگاه‌های استخراج بیت کوین در سال 2022

تاریخ ایجاد: 21 اسفند 1400

نظرات کاربران