فهرست مطالب
Toggleجریمه عدم ارسال معاملات فصلی از سوی سازمان امور مالیاتی برای اشخاص حقیقی و حقوقی که معاملات خود را در بازههای مشخص گزارش نمیکنند، در نظر گرفته شده است. معاملات فصلی به تمام خرید و فروشهایی گفته میشود که در یک بازه سهماهه، یعنی از ابتدای یک فصل تا پایان آن، انجام میشود. اشخاص موظف هستند تمامی این معاملات را به همراه اطلاعات طرف معامله ثبت کرده و اطلاعات مربوطه را در موعد مقرر به سازمان امور مالیاتی ارسال کنند. عدم انجام این وظیفه میتواند منجر به اعمال جریمه و مشکلات قانونی شود.
در صورت عدم ارسال، اشخاص حقیقی و حقوقی باید بر اساس قانون مالیات مستقیم، مبلغی را به عنوان جریمه پرداخت کنند که به این جریمه، جریمه عدم ارسال معاملات فصلی میگویند. میتوان گفت که از جمله مهمترین معضلات این روزهای بسیاری از شرکتها، درگیر شدن با جرایم معاملات فصلی و یا تاخیر در ارسال کردن آنها است.
لازم به ذکر است که ارسال این معاملات به خودی خود مالیاتی برای مودیان به همراه نخواهد داشت، بلکه یک نوع ابزار برای شفافیت درآمدها و هزینههای مودیان به حساب میآید. به دلیل اهمیت این امر قصد داریم در ادامه برای شما شرح دهیم که جرایم ماده ۱۶۹ مالیات چیست و با پرداخت نکردن آن با چه مشکلاتی ممکن است مواجه شوید.
جرایم صورت معاملات فصلی شامل چه مواردی می شود؟
جریمه معاملات فصلی شامل موارد مختلفی است که از جمله آنها میتوان به جریمه عدم ارسال به موقع معاملات فصلی و یا جریمه تاخیر در ارسال معاملات فصلی و همچنین جرائم مربوط به عدم اجرای دستورالعملهای سازمان مالیاتی اشاره کرد. در ادامه شما را با این جرایم صورت معاملات فصلی آشنا میکنیم.
1. جرایم عدم ارسال صورت معاملات و یا تاخیر در لیست گزارشات:
جریمه عدم ارسال صورت معاملات فصلی در موعد مقرر یکی از انواع جرایم صورت معاملات فصلی به شمار میرود. به صورت کلی اگر که مودیان مالیاتی مشمول ارسال معاملات فصلی، اطلاعات خود را با روشهای مشخص شده سازمان مالیاتی به ثبت نرسانند و ارسال نکنند، مشمول جریمهای به مقدار 1 درصد مبلغ معاملاتی که فهرست آنها طی مدت زمان مشخص شده ارسال نشده، خواهند شد که در اصل همان جریمه ارسال معاملات فصلی خارج از موعد و یا جریمه عدم ثبت معاملات فصلی است.
2. جرائم مربوط به عدم اجرای دستورالعملهای سازمان مالیاتی: جرایم ماده 19 از فصل هفتم:
علاوه بر جریمه ارسال معاملات فصلی خارج از موعد، سازمان امور مالیاتی ممکن است به دلیل عدم اجرای دستورالعملها نیز مودیان را جریمه کنند. در واقع یکی از مواردی که این سازمان حساسیت بسیار زیادی بر آن دارند، عدم افشای حقیقت معاملات بوده و به همین دلیل در صورت ارتکاب هر یک از این جرائم در این زمینه با مودیان با مجازاتهای سنگینی مواجه خواهند شد. به عنوان مثال مرتکب شدن هر یک از جرائم زیر میتواند شامل جریمهای معادل 2 درصد مبلغ مورد معامله باشد:
- عدم صورتحساب الکترونیکی مالیاتی
- درج نکردن کد اقتصادی خود
- درج نکردن کد اقتصادی طرف معامله
- به کار بردن کد اقتصادی دیگران برای خود
- استفاده از کد اقتصادی خود برای دیگران
البته لازم به ذکر است که بر اساس ابلاغیه شماره 80/112799 در تاریخ 99/7/23، کد اقتصادی جایگزین شناسه ملی شد. به همین دلیل منظور از کد اقتصادی ذکر شده در واقع همان شناسه ملی برای اشخاص حقوقی و کد ملی برای اشخاص حقیقی است.
جدول جرایم معاملات فصلی
شرح تخلف | نرخ جریمه | ماخذ محاسبه جریمه |
---|---|---|
عدم ارائه فهرست معاملات طبق روشهای تعیین شده | 1% | مبلغ معاملاتی که فهرست آنها ارسال نشده |
عدم صدور صورتحساب فروش کالا یا ارائه خدمات | 2% | مبلغ مورد معامله |
عدم درج شماره اقتصادی خود | 2% | مبلغ مورد معامله |
عدم درج شماره اقتصادی طرف معامله | 2% | مبلغ مورد معامله |
استفاده از شماره اقتصادی خود برای معاملات دیگران | 2% | مبلغ مورد معامله |
استفاده از شماره اقتصادی دیگران برای معاملات خود | 2% | مبلغ مورد معامله |
3. جرایم مربوط به ویرایش صورت معاملات فصلی:
در صورتی که پیش از ارسال نهایی و دریافت کد رهگیری مالیاتی قصد داشته باشید معاملات فصلی خود را ویرایش کنید، میتوانید این کار را بدون جریمه تاخیر در ارسال معاملات فصلی انجام دهید و به عبارتی ویرایش لازم را اعمال کنید. در صورتی که زمان مشخص شده برای ارسال گزارش به پایان رسیده باشد و شرکتها گزارشات خود را ارسال کنند نرخ جریمه عدم ارسال معاملات فصلی در زمان مقرر معادل 1 درصد از معاملات کل خواهد بود. به صورت کلی جرایم مربوط به ویرایش صورت معاملات فصلی به دو حالت زیر امکانپذیر است:
ویرایش نمودن اطلاعات معاملات فصلی پس از به اتمام رسیدن مهلت ارسال به سازمان مالیات:
اگر قصد داشته باشید که طرف معامله خود را ویرایش کنید و با شخص یا شرکت دیگری جایگزین کنید، مشمول جریمه عدم ارسال به موقع معاملات فصلی به نرخ 1 درصد از حجم معامله خواهید شد، چرا که در صورتی که طرف معامله را عوض کنید به این معنی است که یک معامله جدید ایجاد کرده و معامله قدیمی و گذشته را حذف نمودهاید. لازم به ذکر است که ویرایش سال مربوط به اطلاعات ارسالی مشمول جریمه نخواهد بود. همچنین ویرایش یکی از اقلام اطلاعاتی مربوط به هویت مؤدیان از جمله نام یا شماره / شناسه ملی که منجر به صحت اطلاعات ارسالی گردد فارغ از زمان ویرایش اطلاعات مذکور، مشمول جریمه نخواهد بود.
ویرایش نمودن اطلاعات معاملات فصلی به منظور افزایش میزان مبلغ معامله:
اما اگر قصد داشته باشید مبلغ معامله خود را پس از ارسال نهایی معاملات فصلی ارسال کنید، ممکن است با دو مورد مواجه شوید. یک اینکه یا مبلغ جدید بیش از مبلغ گذشته باشد و یا مبلغ جدید کمتر از مبلغ گذشته خواهد بود. در صورتی که مبلغ جدید از مبلغ گذشته کمتر باشد، مشمول جریمه عدم ارسال معاملات فصلی و یا تاخیر در ارسال آنها نخواهید شد. اما اگر مبلغ جدید نسبت به مبلغ گذشته بیشتر باشد به اندازه 1 درصد معامله جریمه خواهید شد.
اگر که برای ویرایش معامله، طرف معامله را تغییر ندهید و یا اینکه مبلغ معامله را افزایش ندهید، میتوانید دیگر بخشهای اطلاعاتی را به راحتی اصلاح کرده و نگران جریمه شدن نباشید. بر اساس ماده 157 قانون مالیات مستقیم، مدت زمان رسیدگی به جرایم ماده 169 قانون مالیاتی مستقیم درمورد معاملات فصلی، بدون توجه به زمان تحویل فهرست برابر با گذشت نهایتا 5 سال از تاریخ انقضای ارسال اظهارنامه مالیاتی سال مربوطه خواهد بود.
نکته: تمامی انواع ویرایشهای اطلاعاتی که موجب تغییر طرف معامله و یا افزایش مبلغ مورد معامله شود اگر در طی مدت زمان مشخص شده ارسال شود، مشمول جریمه نخواهد شد. به عبارتی بهتر در مواردیکه مؤدی نسبت به تسلیم فهرست امتناع در موعد مقرر قانونی اقدام و متعاقب آن نسبت به تکمیل اطلاعات و ارسال آن اقدام نموده باشد، فارغ از اینکه فهرست اطلاعات تکمیلشده در مهلت مقرر و یا خارج از آن ارسال یا تکمیلشده باشد، مشمول جریمه عدم ارسال فهرست بابت این بخش نخواهد بود.
همچنین در صورتیکه مؤدی خارج از مهلت مقرر یکماهه نسبت به ارسال فهرست امتناع اقدام و متعاقباً تمام یا بخشی از معاملات مذکور را با تکمیل اطلاعات مربوط در مهلت مقرر (با توجه به مهلتهای تمدیدشده) ارسال یا تکمیل نموده باشد برای آن بخش از اطلاعاتی که تکمیل شده است، مشمول جریمه عدم ارسال فهرست نخواهد بود. به صورت کلی کلیه ویرایش اطلاعاتی که منجر به تغییر طرف معامله یا افزایش مبلغ مورد معامله شود، در صورتیکه در مهلت مقرر ارسال فهرست باشد،مشمول جریمه نخواهد بود، در غیر اینصورت نسبت به مؤدی جدید یا مابهالتفاوت مبلغ افزایشی مشمول جریمه عدم ارسال فهرست معاملات فصلی خواهد بود.
از جمله موارد ویرایشی که با ایجاد آنها مشمول جریمه نخواهید شد میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- ویرایش سال مربوط به اطلاعات ارسال شده
- ویرایش برخی موارد اطلاعاتی که به اطلاعات هویتی مودی مانند نام و یا شماره ملی مربوط بوده

از طریق مشاوره مالیاتی تلفنی آنلاین بدون پرداخت هزینه تلفن، از طریق اینترنت و تماس امن VOIP زیر 1 دقیقه پاسخ سوالات خود را در زمینه جریمه عدم ارسال معاملات فصلی دریافت نمایید.
جریمه صورت معاملات فصلی طبق ماده 169 مالیات مستقیم چیست؟ (جرایم ماده ۱۶۹ مالیات چیست؟)
اکنون شاید برای شما سوال باشد که جرایم ماده ۱۶۹ مالیات چیست؟ گزارش خرید و فروش فصلی در اصل همان ماده 169 بوده که از جمله مهمترین اسناد مالی در شرکتها و نظام اقتصادی کشور ایران است. این سند در واقع به منظور ایجاد عدالت مالیاتی در نظر گرفته شده است. بدین منظور اداره مالیات برای دریافت کردن مالیات مستقیم و ایجاد عدالت، اسنادی را از مودیان مالیاتی دریافت میکنند.
بنابراین در پاسخ به این سوال که جرائم ماده ۱۶۹ مالیات چیست؟ باید گفت که این ماده به منظور ایجاد عدالت مقرر شده و برای افرادی که آن را رعایت نمیکنند جرایمی در نظر میگیرد. به صورت کلی برای افراد دارای کسبوکار همواره دغدغه ارسال صحیح این گزارش کار وجود دارد، چرا که در صورت ایجاد هر نوع خطا در آن مشمول جرایم مالیاتی ماده 169 عدم ارسال معاملات فصلی خواهند شد.
به همین دلیل توصیه میشود برای این نوع گزارشات از کارشناسان حرفهای و باتجربه کمک بگیرید که کارشناسان و متخصصان برتر که در پلتفرم کارمنتو حضور دارند، میتوانند در این زمینه به شما کمک کنند. از جمله مزایای مهم این مرکز میتوان به امکان دریافت مشاوره آنلاین تلفنی با در دسترس بودن خدمات به صورت 7 روز هفته و 24 ساعت اشاره کرد که امکان دریافت پاسخ سوالات شما را در لحظه، سریع و زیر یک دقیقه فراهم میکند.
اما اکنون که دانستید جرائم ماده ۱۶۹ مالیات چیست، در ادامه شما را با انواع جرائم در این زمینه آشنا میکنیم.
1. جریمه عدم رعایت دستورالعمل ماده 169 مالیاتی:
اگر که مندرجات موجود در اظهارنامه صورت معامله فصلی، بر اساس دستورالعمل سازمان امور مالیاتی تنظیم نشده باشد، جریمه مالیاتی معادل 1 درصد ارزش معاملاتی که در آن گزارش درج شده، برای مووی در نظر گرفته خواهد شد.
2. جریمه عدم تکمیل اظهارنامه گزارش معاملات فصلی، ماده 169:
در واقع علاوه بر جریمه ارسال نکردن معاملات فصلی، در برخی مواقع ممکن است با وجود اصرار خریدار، فروشنده از کامل شدن اظهارنامه ماده 169 مالیاتی، خودداری کند. در این صورت نیز مودی جریمه خواهد شد و نرخ این جریمه 10درصد از کل ارزش آن معامله برای طرف فروشنده در نظر گرفته خواهد شد.
نحوه رسیدگی به جرائم صورت معاملات فصلی (ماده 169 مکرر)
منظور از معاملات موضوع ماده ۱۶۹ مکرر فعالیتهای اقتصادی و یا معاملاتی است که ادارات امور مالیاتی اطلاعات آن را از دفتر اطلاعات مالیاتی، مرکز فنآوری اطلاعات یا سایر مراجع بهصورت مستند، صحیح و واقعی دریافت مینمایند. بدین ترتیب فروش تخمینی و برآوردی که بدون اتکا به اسناد و مدارک متقن و مستند مبنای تعیین درآمد مشمول مالیات قرار میگیرد،نمیتواند مبنای محاسبه جرایم موضوع ماده مذکور واقع شود.
پس از رسیدگی جرائم موضوع ماده ۱۶۹ مکرر امکان ویرایش اطلاعات ارسالی توسط مؤدی امکانپذیر نبوده و حسب مورد با نظر اداره امور مالیاتی مطالبهکننده جرائم یا هیئت حل اختلاف مالیاتی، توسط اداره امور مالیاتی مؤدی ارسالکننده اطلاعات، انجام خواهد شد. در این خصوص مرکز فنآوری با هماهنگی معاونت مالیاتهای مستقیم تمهیدات لازم در سامانه بهعمل آورند.
چنانجه پس از رسیدگی به جرائم موضوع ماده ۱۶۹ مکرر اصلاحی مصوب ۱۳۸۰/۱۱/۲۷ اطلاعات جدیدی از معاملات مؤدی که قلاً در رسیدگی ملحوظ قرار نگرفته است، بهدست آید، با رعایت مهلت مرور زمان موضوع ماده ۱۵۷ قانون امکان صدور برگ جریمه متمم وجود دارد.
با توجه به رویکرد طرح جامع مالیاتی و اصلاحات اخیر قانون مالیاتهای مستقیم از جمله تمهیدات لازم برای اجرای صحیح مقررات ماده ۹۷ مالیات مستقیم که بدون وجود اطلاعات کافی اجرای دقیق مقررات مذکور امکانپذیر نمیباشد، ادارات کل امور مالیاتی مکلفند بهمنظور اثربخشی جرائم مقرر در رعایت تکالیف مؤدیان، ترتیبی اتخاذ نمایند تا جرائم موضوع ماده ۱۶۹ اصلاحی مصوب ۱۳۹۴/۴/۳۱ قانون همزمان با رسیدگی به پرونده عملکرد مؤدی مورد رسیدگی قرار گیرد.
از آنجاییکه هیئتهای حل اختلاف مالیاتی در موارد طرح پرونده در مراجع مذکور مکلف به رسیدگی جرائم مطالبهشده در انطباق با مقررات قانونی میباشند،در موارد طرح پرونده در مراجع مذکور، ادارات امور مالیاتی میبایست پرونده عملکرد سال مورد رسیدگی را نیز به مرجع یاد شده ارسال دارند. در مورد نحوه رسیدگی به جرائم صورت معاملات فصلی باید به جرایم ماده 169 مکرر اشاره کرد. به صورت کلی نحوه رسیدگی بر اساس جرایم ماده 169 مکرر و موارد زیر انجام خواهد شد:
1. مهلت رسیدگی به جرایم معاملات فصلی:
مهلت مرور زمان رسیدگی به جرایم مالیاتی عدم ارسال معاملات فصلی ماده ۱۶۹ مکرر مذکور برای هر سال (فارغ از دورههای زمانی تسلیم فهرست هر سال) با توجه به مقررات ماده ۱۵۷ قانون مالیاتهای مستقیم، پنج (۵) سال از تاریخ انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه مالیاتی سال مربوط حسب مورد خواهد بود. بهعنوان مثال مهلت رسیدگی به جرایم مربوط به عملکرد سال ۱۳۹۱ حداکثر تا تاریخ ۳۱/۴/۱۳۹۷ و مهلت ابلاغ برگ مطالعه آن حداکثر تا تاریخ ۳۰/۷/۱۳۹۷ است.
2. مبنای محاسبه جرائم معاملات فصلی:
مبنای محاسبه نرخ جریمه عدم ارسال معاملات فصلی مربوط به عدم رعایت تکالیف قانونی در ارسال فهرست معاملات، مبلغ معاملاتی است که تا آخرین مهلت تسلیم فهرست مورد نظر (با توجه به مهلتهای تمدید شده) نسبت به ارسال فهرست مربوط اقدام نشده است و بنابراین مشمول جریمه عدم ثبت معاملات فصلی خواهد شد.
آیا جریمه معاملات فصلی، قابل بخشش است؟
در قانون مالیات مستقیم مادهای وجود ندارد که به صورت مستقیم به بخشودگی جریمه تاخیر معاملات فصلی اشاره کرده باشد. اما سازمان مالیاتی در برخی موقعیت و بر اساس ماده 191 مالیات مستقیم، تصمیمی مبنی بر بخشودگی همه و یا تنها بخشی از جرائم مربوطه را میگیرد که این امر توسط بخشنامهای به مودیان این سازمان ابلاغ خواهد شد. اما در ادامه توضیحات بیشتری در این زمینه برای شما ارائه خواهیم داد:
چه کسانی شامل بخشودگی جرائم معاملات فصلی هستند؟
بخشودگی جرایم ماده ۱۶۹ مالیاتی برای بسیاری از افراد مورد سوال است. در واقع برخی افراد میتوانند شامل این بخشودگی شوند. از جمله این افراد میتوان به آنهایی اشاره کرد که درآمد بالای 3 میلیارد تومان طی یکسال داشته باشند. اشخاص حقوقی از سال 91 به بعد نیز موظف شدند که گزارشات فصلی خود را در سامانه معاملات فصلی ارسال کنند.
در صورتی که از انجام این کار خودداری کنند مشمول جریمه خواهند شد. به صورت کلی 2 درصد جریمه به دلیل عدم ارسال گزارشات خرید و فروش و 1درصد به دلیل تاخیر ارسال گزارش برای افرادی که هیچ گزارشی ارسال نمیکنند، در نظر گرفته خواهد شد.
چگونه بخشودگی جرایم معاملات فصلی را بگیریم؟
در ابتدا لازم به ذکر است که بخشودگی جرایم معاملات فصلی برای سالهای 91 تا 94 در صورتی که برگه مالیات عملکرد و تسویه برگه مالیات قطعی شده باشد، حتی بدون ارسال کردن اطلاعات معاملات فصلی بر روی سامانه انجام پذیر است. این جرایم از سال 95 به بعد در صورتی که مودی اصل مالیات عملکرد خود را تسویه و پرداخت نماید، مالیات عملکرد وی قطعی شده و صورت معاملات خود را بر روی سامانه ارسال کند، در این صورت میتواند در مورد ارتباط با دریافت بخشودگی این جرایم اقدام کند و زودتر اقدام کردن نمیتواند کار درستی باشد.
بنابراین در ابتدا باید اصل مالیات عملکرد سال را پیگیری کرده تا آن را نهایی کنید و تسویه را انجام دهید و همچنین مبلغ مالیات عملکرد را پرداخت کنید. پس از آن اقدام به درخواست بخشودگی جرایم از واحد مالیاتی شوید و گزارش فصلی را به واحد مالیاتی ارائه دهید. واحد مالیاتی نیز پس از بررسیهای اولیه بخشودگی را به شما ارائه خواهد داد.
آرای صادره هیئت حل اختلاف مالیاتی درخصوص مطالبه جرائم موضوع ماده ۱۶۹ مکرر ق.م.م در صورت اعتراض مؤدی در مهلت مقرر قانونی با رعایت مقررات در هیئت موضوع ماده ۲۴۷ قانون مالیاتهای مستقیم قابل طرح میباشد. لازم به ذکر است که در مواردی که قبل از طرح پرونده در هیئت حل اختلاف مالیاتی، با درخواست بخشودگی جرایم مؤدی موافقت شود ضرورتی برای طرح پرونده در هیئت نخواهد نخواهد داشت. این حکم در مواردی که مؤدی قبولی خود را نسبت به جرایم متعلقه اعلام و بخشی از جرایم مورد بخشودگی قرار گیرد، در صورت پرداخت باقیمانده جرایم نیز جاری میباشد. ضمناً این امر مانع از بخشودگی جرائم توسط ادارات امور مالیاتی پس از طرح پرونده در هیئت و صدور رأی نخواهد بود.
سخن پایانی
در این مقاله سعی بر این بود که شما را با جرایم معاملات فصلی آشنا کنیم. در واقع این نوع جرایم و نرخ جریمه را برای شما معرفی کرده و همچنین نحوه دریافت بخشودگی را نیز برای شما توضیح دادهایم. به صورت کلی نه تنها ثبت و ارسال صورت مالی دارای اهمیت بالایی است، بلکه بسیاری ضرورت دارد که این کار به نحو احسن نیز انجام دهید.
مرکز کارمنتو خدمات مشاورهای حرفهای ارائه میدهد. در این مرکز بیش از 350 مشاور برتر حضور دارند و از جدیدترین تکنولوژیهای روز دنیا در یک پلتفرم جامع برای ارتباط بین کارفرما و مشاوران استفاده شده است. خدمات این مرکز با قیمت مناسب و با نمایش وضعیت آنلاین یا آفلاین مشاور انجام میشود. کاربران میتوانند در کمتر از یک دقیقه، از هر جای ایران مشاوره فوری دریافت کنند.

از طریق مشاوره کسب و کار آنلاین تلفنی در حوزه مد نظر خود بدون پرداخت هزینه تلفن و اینترنت و از طریق تماس امن، پاسخ سوالات خود را دریافت نمایید.
با کلیک روی لینک زیر و از طریق (منو خدمات مشاوره) حوزه مد نظر خود را انتخاب نمایید.